รอบรู้เรื่อง Digital Forensic พร้อมการรับมือกับ Advanced Threat และ Social Media พร้อมเรียนรู้กลยุทธ์สำคัญที่จะช่วยให้แกะรอยอาชญากรรมเหล่านี้ได้ ผ่านการสืบค้นหลักฐานทางดิจิทัล (Digital Forensic) จากกรณีตัวอย่าง!!
Computer Forensics คือการเก็บหลักฐาน,การค้นหา,วิเคราะห์และการนำเสนอหลักฐานทางดิจิทัลที่อยู่ในอุปกรณ์คอมพิวเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์เช่นไฟล์ที่อยู่ในคอมพิวเตอร์,อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์,โทรศัพท์มือถือรวมถึงหลักฐานดิจิทัลที่ถูกสร้างจากระบบคอมพิวเตอร์เป็นต้น ด้วยกระบวนการที่น่าเชื่อถือเพื่อให้สามารถนำข้อเท็จจริงจากการวิเคราะห์หลักฐานนาไปใช้เป็นหลักฐานที่ศาลยอมรับฟังได้ โดยหน่วยงาน หรือองค์กรที่เกี่ยวข้อง และมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย ซึ่งข้อมูลเหล่านี้สามารถนาไปใช้ระบุผู้กระทำผิดจนถึงเป็นหลักฐานในการดำเนินคดีได้
กระบวนการจัดการพยานหลักฐาน
1. ระบุ
1 ฐานความผิด - องค์ประกอบความผิด 2 ข้อสันนิษฐาน 3 อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่เกี่ยวข้อง 4 ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่เกี่ยวข้อง 5 ประเภทความสัมพันธ์ - ทางตรง - ทางอ้อม เช่น แรงจูงใจ, ความสัมพันธ์, ประโยชน์
1. สิ่งที่คุณมี Something you have 2. สิ่งที่คุณรู้ Something you know 3. สิ่งที่คุณเป็น Something you are กระบวนการจัดการพยานหลักฐาน 2. รักษา 1. อำนาจหน้าที่บุคคลที่จะเข้าถึง 2. ห่วงโซ่พยานหลักฐาน 3. ป้องกันการเปลี่ยนแปลง - การเข้าถึงทางเครือข่าย - ประเภทข้อมูลคอมพิวเตอร์ (Volatile Data) - ชนิดสื่อบันทึกข้อมูล/อุปกรณ์ - สถานการณ์ เช่น ข้อมูลกำลังถูกลบ
3. จัดเก็บ 1.ทักษะ / ความรู้ 2. เครื่องมือ / อุปกรณ์ 3. วิธีกการปฏิบัติ - ประเภทอุปกรณ์ / ระบบปฏิบัติการ - อื่น ๆ เช่น การเก็บภาพที่กำลัง Live สด, FB post 4. การบรรจุหีบห่อ
พยานหลักฐานที่บุคคลภายนอก
4. วิเคราะห์ 1. ตั้งประเด็นการตรวจพิสูจน์ตามรูปคดี 2. กระบวนการตรวจ - เครื่องมือ - วิธีการ / หลักวิชาการ 3. ออกรายงาน - ข้อเท็จจริง - ความเห็น
หลักการรักษาความน่าเชื่อถือ
“ข้อมูลคอมพิวเตอร์” หมายความว่า ข้อมูล ข้อความ คำสั่ง ชุดคำสั่ง หรือสิ่งอื่นใดบรรดาที่อยู่ในระบบคอมพิวเตอร์ในสภาพที่ระบบคอมพิวเตอร์อาจประมวลผลได้ และให้หมายความรวมถึงข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ตามกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ด้วย (พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ฯ ม.3)
แบ่งตามการะบวนการสื่่อสาร
ขั้นตอนการปฎิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับการตรวจพิสูจน์ ขั้นตอนการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับการตรวจพิสูจน์ 1. รับอุปกรณ์/วัตถุพยานหลักฐานที่ต้องการตรวจพิสูจน์ พร้อมหนังสือนำส่งจากหน่วยงาน/ถ่ายภาพก่อนแกะวัตถุพยานหลักฐาน 2. ถ่ายภาพทั้งด้านหน้าและด้านหลังอุปกรณ์/วัตถุพยานหลักฐาน 3. บันทึกลงในระบบตรวจพิสูจน์หลักฐาน 4. ส่งเจ้าหน้าที่ห้องตรวจพิสูจน์หลักฐาน (Forensic) เพื่อตรวจและจัดเก็บรอดำเนินการ 5. พิจารณาว่าอุปกรณ์/วัตถุพยานหลักฐาน เป็นแบบใด และเลือกอุปกรณ์ให้ถูกต้อง 6. เมื่อตรวจพิสูจน์เรียบร้อย จัดทำรายงานผล 7. ประหน่วยงานเจ้าของเรื่องรับผลตรวจและรับของกลางคืน 8. คืนของกลางและผลตรวจให้กับหน่วยงานเจ้าของเรื่องตรวจสอบอุปกรณ์/วัตถุพยานหลักฐานให้ตรงกับที่นำส่ง เซ็นรับผลตรวจและของกลางพร้อมสำเนาบัตรเจ้าหน้าที่ที่มารับคืน
มาตรฐานของเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจพิสูจน์พยานหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์
1. กำหนดได้ (Definable) กระบวนการตรวจพิสูจน์พยานหลักฐานใดๆ
จะต้องกำหนดผลลัพธ์จากวัตถุประสงค์ที่ต้องการได้ เพื่ออธิบายกระบวนการ
และรับรองความถูกต้องของกระบวนการ
2.คาดการณ์ได้
(Predictable) เครื่องมือจะต้องสามารถคาดการณ์ได้
หากเครื่องมือไม่สามารถให้ผลลัพธ์ที่คาดการณ์ได้ก็เท่ากับว่าขาดความสมบูรณ์
ตามหลักการตรวจพิสูจน์พยานหลักฐานและไม่สามารถนำมาใช้งานได้
3. ทำซ้ำได้ (Repeatable) การทำงานจะต้องทำซ้ำได้ภายในขอบเขดความผิดพลาดที่เป็นที่ยอมรับ
4. ตรวจสอบได้ (Verifiable) หนึ่งในหลักเกณฑ์ที่สาคัญที่สุดสาหรับเครื่องมือ ในการตรวจพิสูจน์พยานหลักฐานคือความสามารถในการตรวจสอบผลลัพธ์ที่ได้จากเครื่องมือ ไม่เพียงแต่ภายในสภาพแวดล้อมเฉพาะของการทดสอบเท่านั้น แต่ยังรวมถึงเครื่องมืออื่นๆ ในประเภทเดียวกัน ตัวอย่างเช่น ถ้าผู้ตรวจสอบคนหนึ่งในคดีใช้ซอฟต์แวร์การตรวจพิสูจน์พยานหลักฐานแบบ EnCase และผู้ตรวจสอบอีกคนหนึ่งใช้ชุดเครื่องมือซอฟต์แวร์การตรวจพิสูจน์พยานหลักฐานแบบ Forensic Tool Kit พวกเขาทั้งสองจะพบผลลัพธ์เดียวกัน
การตั้งประเด็นคำถามการจตรวจพิสูจน์
การตอบประเด็นคำถามของผู้ตรวจพิสูจน์
VIDEO
อ่านเพิ่มเติม:
Reference : Thailand National Cyber Academy (THNCA) by NCSA
ข้อมูลจาก การอบรม NCSA Cybersecurity Knowledge Sharing ครั้งที่ 4/2567 หัวข้อ รอบรู้เรื่อง Digital Forensic พร้อมการรับมือกับ Advanced Threat และ Social Media โดย สำนักวิชาการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ สกมช. ร่วมกับวิทยากรผู้เชี่ยวชาญจาก กองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี
ขอขอบคุณวิทยากร ท่าน พ.ต.ต วีระพงษ์ แนวคำดี สว. กลุ่มงานป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ท่ี่ได้นำความรู้และประสบการณ์มาให้ความรู้ในงานนี้ด้วยครับ และขอนำข้อมูลมาเผยแพร่เพื่อประโยชน์ต่อไป
หมายเหตุ:เนื้อหาในเว็บไซต์นี้มีขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลและเพื่อการศึกษาเท่านั้น ช่วยเตือนความจำ * หากมีข้อมูลข้อผิดพลาดประการใด ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย รบกวนแจ้ง Admin เพื่อแก้ไขต่อไป ขอบคุณครับ
#WINDOWSFORENSIC #COMPUTERFORENSICS #DFIR #FORENSICS #DIGITALFORENSICS #COMPUTERFORENSIC #INVESTIGATION #CYBERCRIME #FRAUD